Wellicht heb je de afgelopen tijd berichten gezien over gemeentelijke en landelijke voorstellen om reclame voor een groot aantal producten en diensten te verbieden. Zo heeft de Tweede Kamer op dinsdag 3 maart gestemd over een verbod op fossiele reclame. Denk hierbij aan reclame voor vlieg- en cruisereizen, energiebedrijven, auto’s, motoren en oliemaatschappijen.
In aanloop naar de stemming hebben wij als bvA bij de relevante Kamerleden onder de aandacht gebracht dat een algemeen reclameverbod volgens ons geen effectieve oplossing is. De energietransitie verloopt in stappen. Veel bedrijven investeren in oplossingen die nog niet volledig fossielvrij zijn, maar wel bijdragen aan een lagere uitstoot. Het is belangrijk dat consumenten ook over die tussenstappen geïnformeerd kunnen worden (en enthousiast gemaakt worden). En dat is precies de rol die reclame kan spelen.
Uitkomst van de stemming
De motie voor het landelijke verbod is door de Kamer verworpen (tegelijk werd ook gestemd over een motie tegen een dergelijk verbod, maar ook deze werd verworpen). Daarmee is er geen meerderheid vóór een verbod, maar ook geen meerderheid die expliciet tegen een verbod heeft gestemd.
Voorlopig lijkt een landelijk reclameverbod daarom niet aan de orde.
Waarom dit onderwerp toch relevant blijft
Tegelijkertijd zien we dat reclame steeds vaker onderwerp wordt van politieke discussies. Niet alleen rond klimaat, maar ook bij onderwerpen zoals voeding, (online) kansspelen en fast fashion.
Voor de merken in deze sectoren betekenen dergelijke verboden een ingrijpende beperking om hun producten en diensten te promoten. Daarom volgt bvA deze ontwikkelingen nauwgezet en brengen wij de mogelijke impact voor adverteerders actief onder de aandacht bij beleidsmakers.
Onze inzet: gezamenlijke aanpak van overheid en bedrijven
Onze inzet blijft helder: wij onderschrijven dat gedragsveranderingen noodzakelijk zijn voor klimaat, milieu en gezondheid. We ondersteunen het doel, maar niet het middel. Een algemeen reclameverbod is geen effectieve oplossing voor een complex transitieproces. Zoals bvA-directeur Henriette van Swinderen eerder aangaf: “Eén op zichzelf staande maatregel verandert gedrag niet. Onderzoek en praktijk laten zien dat een reclameverbod zonder aanvullende maatregelen niet leidt tot de gewenste gedragsverandering.”
Wat in onze ogen wél werkt is een gezamenlijke aanpak van overheid en bedrijfsleven. Nederland heeft al decennialang een sterk systeem van zelf- en co-regulering, waarin sectoren samen met overheid en toezichthouders regels ontwikkelen en actualiseren.
Zo laat de alcoholsector al 25 jaar zien dat een gezamenlijke aanpak werkt. Campagnes als ‘Geniet, maar drink met mate’, NIX18 en strikte regels rond verkoop aan minderjarigen in de horeca en winkels hebben samen geleid tot een aantoonbare afname van overmatig alcoholgebruik. Niet één maatregel maakt het verschil, maar de combinatie van maatregelen en gedeelde verantwoordelijkheid.
Initiatief voor nieuwe en aangescherpte reclamecodes
Daarom zetten wij in op het verder versterken van deze aanpak. Wij roepen branches op om zelf het initiatief te nemen voor zelfreguleringsafspraken die ervoor zorgen dat reclame-uitingen beter aansluiten bij maatschappelijke verwachtingen.
Een proactieve aanpak helpt ook om het debat over generieke reclameverboden in een breder perspectief te plaatsen. Wanneer sectoren, waarvoor reclameverboden voorgesteld worden, zelf duidelijke en werkbare afspraken maken, komt er ruimte voor breed gedragen oplossingen die wél effectief zijn.
Wij volgen de ontwikkelingen nauwgezet en houden je hiervan op de hoogte.
Als je meer wilt weten of in contact wilt komen met andere merken die hiermee te maken hebben, mail ons dan op info@bva.nl.